İran Kürtler'in hamiliğine soyunurken

03 Ağustos 2015
Tweetle

Çözüm süreci daha yeni başlamışken yapılan bir araştırmayı hiç unutmuyorum. Mensur Akgün’ün hazırladığı rapor, bölgede Kürt sorununun çözümünden en fazla rahatsızlığa kapılanın İran olduğunu gösteriyordu. İran, Türkiye’deki demokratikleşmenin kendi Kürtlerini de etkilemesinden endişe duyuyordu.

Elbette ki İran’ın canını sıkan başka ihtimaller de vardı. Türkiye sorunu çözebilirse, bölgedeki doğal rakibi İran’a karşı ekonomi başta olmak üzere pekçok alanda üstünlük sağlayacaktı.

O güne kadar bölge ülkeleri İran, Irak, Suriye ve Türkiye arasında yaklaşık 100 yıllık adı konulmamış bir anlaşma söz konusuydu. Dört ülke arasında Kürt sorununu çözmeme, komşu ülkelerdeki Kürtleri de etkilememe yönünde tam bir uzlaşı hâkimdi.

Anlaşma önce Irak’ta bozuldu. Saddam devrilince Irak’ta çözüm kendiliğinden oluştu.

Suriye’de iç savaş bu anlaşmayı kadük kıldı. Türkiye de 2013’te sorunu ‘demokratikleşme formülüyle’ aşma yoluna girince İran bir başına kaldı.

Ama bölgede zaman da şartlar da çabuk değişiyor. Türkiye’de çözüm sürecinin rafa kaldırıldığı hafta, İran zamanlaması manidar bir ziyarete tanıklık etti. İran’ın Kürdistan Eyaleti, Cumhurbaşkanı Ruhani’yi ağırladı. Ruhani’nin nükleer anlaşmadan sonra ilk ziyaret için Kürdistan’ı seçmesi dikkat çekiciydi.

Ziyareti sırasında İran’da ilk kez Kürt Dili ve Edebiyatı öğrenimine başlanacağını duyuran Ruhani, yaptığı konuşmada birlik mesajı verdi. Asıl dikkat çeken ise Ruhani’nin “Biz Kürdistan’ı korumakla kalmayıp Erbil, Duhok ve Süleymaniye’yi de savunup bölgeyi teröristlerden temizleyeceğiz” şeklindeki sözleriydi.

Ruhani’nin sözleri fazla yoruma gerek bırakmıyor. Ruhani, IŞİD tehdidini ülke Kürtlerinin İran’a aidiyet hissini güçlendirecek bir fırsat kapısına çeviriyor. İran, IŞİD’le mücadele odaklı söylem ve adımlarla Kürtlerin bölgedeki hamisi olma rolünü üstlenmeye çalışıyor.

İran’ın kendisine içte dışta üstünlük sağlayan bir koza dönüşürdüğü IŞİD, ne yazık ki Türkiye için tam aksi bir işlev görüyor. IŞİD’in Suruç katliamıyla iç barışını yitirme noktasına gelen Türkiye, dünyada da can sıkıcı ithamlarla karşı karşıya bırakılıyor.

Özcan TİKİT